THE KNOWLEDGE AND BEHAVIOR OF GENERATION Z CONSUMERS IN BEVERAGE CONSUMPTION TOWARDS PLASTIC WASTE MANAGEMENT IN ACCORDANCE WITH THE CIRCULAR ECONOMY CONCEPT

Abstract

This quantitative research aimed to investigate the knowledge and behavior of Generation Z beverage consumers regarding plastic waste management based on the circular economy concept. The study had 3 main objectives 1) to assess the level of knowledge; 2) to examine waste management behavior; and 3) to analyze the relationship between knowledge and behavior. The sample included 385 participants aged 13–28 years living in Phetchaburi Province, calculated using Cochran’s formula for an unknown population. A questionnaire was used for data collection, with IOC values above 0.50 for all items. The knowledge section’s reliability (KR-20) was .74, and the behavior section’s reliability (Cronbach’s alpha) was .94. Data were analyzed using descriptive statistics and Pearson’s correlation coefficient.

The results revealed that most respondents were female, aged 21–24 years, held a bachelor's degree, were students, earned a monthly income of 8,001–13,000 baht, and visited beverage shops 3–4 times per week. Participants demonstrated a high level of knowledge and exhibited high levels of plastic waste management behavior. Among the 3Rs, recycling behavior scored highest, followed by reducing and reusing. A moderately positive correlation between knowledge and behavior was found (r = 0.44, p = 0.02), indicating that higher knowledge levels are associated with more sustainable waste management practices among Generation Z consumers.

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาระดับความรู้ของผู้บริโภคเครื่องดื่มกลุ่มเจเนอเรชันแซดในการจัดการขยะพลาสติกตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน 2) เพื่อศึกษาพฤติกรรมของผู้บริโภคเครื่องดื่มกลุ่มเจเนอเรชันแซดในการจัดการขยะพลาสติกตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน และ 3) เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้กับพฤติกรรมในการจัดการขยะพลาสติกตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนของผู้บริโภคกลุ่มเจเนอเรชันแซด เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาคือผู้บริโภคเจเนอเรชันแซดซึ่งมีอายุระหว่าง 13 - 28 ปี และอาศัยอยู่ในจังหวัดเพชรบุรี คำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างกรณีไม่ทราบค่าตามสูตรของ Cochran ได้เท่ากับ จำนวน 385 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพได้ค่า IOC มากกว่า 0.50 ทุกข้อ ค่าความเชื่อมั่นด้านความรู้โดยใช้ KR20 เท่ากับ .74 ค่าอัลฟ่าครอนบาคด้านพฤติกรรมการปฏิบัติเท่ากับ .94 และวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาค่าร้อยละ ค่าแจกแจงความถี่ ค่าเฉลี่ยและสถิติสหสัมพันธ์ของเพียร์สันเพื่อประเมินความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรที่ศึกษา

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุระหว่าง 21–24 ปี ระดับการศึกษาปริญญาตรี เป็นนักศึกษา รายได้เฉลี่ย 8,001–13,000 บาทต่อเดือน และใช้บริการร้านเครื่องดื่มประมาณ 3–4 ครั้งต่อสัปดาห์ ระดับความรู้เกี่ยวกับการจัดการขยะพลาสติกส่วนใหญ่อยู่ในระดับสูง พฤติกรรมการจัดการขยะพลาสติกแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยพฤติกรรมในการนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด รองลงมาคือ การลดการใช้ (Reduce) และการนำกลับมาใช้ซ้ำ (Reuse) ตามลำดับ ความรู้เกี่ยวกับการจัดการขยะพลาสติกมีความสัมพันธ์ทางบวกระดับปานกลางกับพฤติกรรมการจัดการขยะพลาสติก โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สันเท่ากับ r = 0.44 ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (p = 0.02)