DEVELOPMENT OF INDICATORS AND MANAGEMENT MANUAL ONAREA-BASED GOVERNMENT EXPENDITURE'S EFFICIENCY ASSESSMENTOF PROVINCES IN THAILAND

Abstract

The objectives of this study were 1) to identify input and output factors for evaluating the efficiency of government budget expenditure in the spatial dimension of provinces in Thailand; 2) to evaluate the efficiency of government budget expenditure across 76 provinces, excluding Bangkok; 3) to analyze the relationship between environmental factors and the efficiency of government budget expenditure in 76 provinces, excluding Bangkok; 4) to propose policy briefs for evaluating the efficiency of government budget expenditure on area-based context; and 5) to develop a management manual for assessing the government budget spending efficiency.

A mixed-method approach was employed, combining qualitative and quantitative research. In-depth interviews were conducted with 20 key informants, and content validity index was evaluated by 7 experts to identify input and output factors for assessing the efficiency of government budget expenditure across 76 provinces (excluding Bangkok). The Data Envelopment Analysis method, applying both the CCR and BCC models to evaluate efficiency scores. Additionally, environmental factors were identified for analysis using Tobit regression model to determine their influence on government budget expenditure efficiency scores. Focus group discussions were conducted to formulate policy briefs, and a management manual was developed to support the evaluation of government budget expenditure efficiency.

The result of this study found that 1) The input factors consist of total government budget expenditure and total government budget expenditure per capita. The output factors include Gross Provincial Product (GPP), poverty rate, Gini coefficient, employment rate, and crime case. The environmental factors encompass population density, average years of schooling, and unemployment rate; 2) The efficiency evaluation of government budget expenditure in 76 provinces (excluding Bangkok) was conducted through six models categorized into economic growth and inequality dimensions. The results showed that BCC models consistently higher average efficiency scores than CCR models. In the economic growth dimension (Models 1 and 2), Rayong Province demonstrated efficient government budget expenditure in the BCC model. In the inequality dimension (Models 3 and 4), there were eight provinces: Kalasin, Chonburi, Chiang Rai, Nakhon Si Thammarat, Narathiwat, Pattani, Yasothon, and Samut Sakhon, that achieved efficiency in the BCC model with a perfect efficiency score of 1. The model considered both economic growth and inequality dimension (Models 5 and 6), there were eleven provinces: Kalasin, Chonburi, Chiang Rai, Nakhon Si Thammarat, Narathiwat, Prachin Buri, Pattani, Yasothon, Rayong, Samut Prakan, and Samut Sakhon, that achieved efficiency in the BCC model with a perfect efficiency score of 1; 3) The analysis of environmental factors using Tobit regression model indicated that population density and average years of schooling positively influenced government budget expenditure efficiency in the spatial dimension of 76 provinces (excluding Bangkok), while the unemployment rate had no significant effect; 4) Policy briefs from focus group discussions suggested that for provinces with low efficiency scores, performance-based efficiency should be implemented, such as action plans to improve government budget expenditure efficiency and reducing budget allocation for high-cost projects with low economic returns. For resource-constrained provinces, but these were efficiency in government budget expenditure. It was recommended to prioritize budget allocation for infrastructure development to enhance competitiveness and economic growth; 5) A management manual was developed to guide the evaluation of government budget expenditure efficiency across provinces in Thailand, supporting both the annual budget preparation and management processes of provinces and clusters of provinces.

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อคัดเลือกปัจจัยนำเข้าและปัจจัยผลผลิตสำหรับประเมินประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัดในประเทศไทย 2) เพื่อประเมินประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัดในประเทศไทย 76 จังหวัด ไม่รวมกรุงเทพมหานคร 3) เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของปัจจัยแวดล้อมที่มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัดในประเทศไทย 76 จังหวัด ไม่รวมกรุงเทพมหานคร 4) เพื่อจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการประเมินประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัดในประเทศไทย และ 5) เพื่อจัดทำคู่มือการบริหารจัดการเพื่อประเมินประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัดในประเทศไทย

การวิจัยใช้รูปแบบผสานวิธีด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพและการวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 20 คน และการประเมินดัชนีความเที่ยงตรงของเนื้อหา โดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 7 คน เพื่อคัดเลือกปัจจัยนำเข้าและปัจจัยผลผลิตสำหรับประเมินหาคะแนนประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัด 76 จังหวัด ไม่รวมกรุงเทพมหานคร ด้วยวิธีการ DEA (Data Envelopment Analysis) จากตัวแบบ CCR และตัวแบบ BCC และปัจจัยแวดล้อมสำหรับการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของปัจจัยแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อคะแนนประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัด 76 จังหวัด ไม่รวมกรุงเทพมหานคร ด้วยวิธีการวิเคราะห์การถดถอยโทบิตรวมถึงการประชุมกลุ่มย่อยเพื่อจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย และการจัดทำคู่มือการบริหารจัดการเพื่อประเมินประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัดในประเทศไทย

ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัจจัยนำเข้ามี 2 ตัวแปร คือ งบประมาณรายจ่ายรวม และงบประมาณรายจ่ายรวมต่อหัวประชากร ส่วนปัจจัยผลผลิตมี 5 ตัวแปร คือ ผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด สัดส่วนคนจน สัมประสิทธิ์ความไม่เสมอภาคของรายได้ อัตราการมีงานทำ และจำนวนคดีอาชญากรรม 2) การประเมินประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัด 76 จังหวัดไม่รวมกรุงเทพมหานคร จำแนกออกเป็น 6 แบบจำลองในด้านการพัฒนาเศรษฐกิจและ ด้านความเหลื่อมล้ำ พบว่าคะแนนประสิทธิภาพจากตัวแบบ BCC มีค่าเฉลี่ยสูงกว่าตัวแบบ CCR ในทุกแบบจำลอง โดยแบบจำลองที่ 1และแบบจำลองที่ 2 ซึ่งเป็นแบบจำลองด้านการพัฒนาเศรษฐกิจ พบว่า จังหวัดระยองเป็นจังหวัดที่มีประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณจากตัวแบบ BCC ส่วนแบบจำลองที่ 3 และแบบจำลองที่ 4 ซึ่งเป็นแบบจำลองด้านความเหลื่อมล้ำ พบว่ามี 8 จังหวัด ได้แก่ กาฬสินธุ์ ชลบุรี เชียงราย นครศรีธรรมราช นราธิวาส ปัตตานี ยโสธร และสมุทรสาคร เป็นจังหวัดที่มีประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณจากตัวแบบ BCC สำหรับแบบจำลองที่ 5 และแบบจำลองที่ 6 ซึ่งเป็นแบบจำลองภาพรวม พบว่ามี 11 จังหวัด ได้แก่ กาฬสินธุ์ ชลบุรี เชียงราย นครศรีธรรมราช นราธิวาส ปราจีนบุรี ปัตตานี ยโสธร ระยอง สมุทรปราการ และสมุทรสาคร เป็นจังหวัดที่มีประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณจากตัวแบบ BCC 3) การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของปัจจัยแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ ของจังหวัด 76 จังหวัด ไม่รวมกรุงเทพมหานคร ด้วยวิธีการวิเคราะห์การถดถอยโทบิต มี 3 ตัวแปรคือ ความหนาแน่นของประชากร ปีการศึกษาเฉลี่ย และอัตราการว่างงาน พบว่า ความหนาแน่น ของประชากรและปีการศึกษาเฉลี่ยมีอิทธิพลเชิงบวกต่อประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัด 76 จังหวัด ไม่รวมกรุงเทพมหานคร ส่วนอัตราการว่างงานไม่มีอิทธิพล ต่อประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัด 76 จังหวัด ไม่รวมกรุงเทพมหานคร 4) ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายจากการประชุมกลุ่มย่อย พบว่ามีข้อเสนอแนะสำหรับจังหวัดที่มีคะแนนประสิทธิภาพต่ำ คือ การกำหนดแนวปฏิบัติหรือเงื่อนไขเชิงประสิทธิภาพ ในการใช้จ่ายงบประมาณ เช่น แผนปฏิบัติงานเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณ การลดการใช้จ่ายเงินงบประมาณในโครงการที่มีต้นทุนสูงและผลประโยชน์ไม่คุ้มค่าในเชิงเศรษฐกิจ ส่วนจังหวัดที่มีข้อจำกัดด้านทรัพยากรแต่มีประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณควรพิจารณาจัดสรรงบประมาณในการพัฒนาด้านโครงสร้างพื้นฐานเพื่อสร้างขีดความสามารถในแข่งขันและเพิ่มศักยภาพการขยายตัวทางเศรษฐกิจ และ 5) จัดทำคู่มือการบริหารจัดการเพื่อประเมินประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัดในประเทศไทย โดยเป็นคู่มือเพื่อใช้ในการประเมินประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณในมิติเชิงพื้นที่ของจังหวัดในประเทศไทย ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีและการบริหารงบประมาณรายจ่ายประจำปีของจังหวัดและกลุ่มจังหวัดต่อไป